Objaśnienie piły tarczowej: jak wybrać, używać i uzyskać czyste cięcie za każdym razem

Co odróżnia piłę tarczową od innych pił mechanicznych

Pilarka tarczowa wykorzystuje tarczę zębatą, która obraca się z dużą prędkością wokół centralnego trzpienia, przecinając materiał, gdy ostrze jest popychane lub przepuszczane przez obrabiany przedmiot. W przeciwieństwie do piły szablastej, która porusza brzeszczotem w przód i w tył, lub piły taśmowej wykonującej pętlę ciągłą, piła tarczowa zapewnia spójne, jednokierunkowe cięcie, które zapewnia gładsze, szybsze cięcie przy mniejszych wibracjach. Ta podstawowa różnica mechaniczna powoduje, że piły tarczowe dominują zarówno w profesjonalnym budownictwie, jak i w przemysłowej obróbce paneli — wirująca tarcza generuje ogromny moment cięcia, który radzi sobie ze wszystkim, od cienkich arkuszy sklejki po grube belki z twardego drewna, bez ugrzęźnięcia w sposób, w jaki ma to miejsce w przypadku ostrza oscylacyjnego.

Zakres piła tarczowa Dostępność obecnie jest szersza, niż zdaje sobie sprawę większość kupujących. Z jednej strony masz kompaktowe, ręczne modele o wadze poniżej czterech funtów, które stolarz nośny przez cały dzień nosi przy pasku z narzędziami. Z drugiej strony przemysłowe piły tarczowe w zakładach zajmujących się obróbką paneli przepuszczają elementy przez stałe ostrze na zasilanym stole podającym, przetwarzając setki arkuszy na zmianę z precyzją sterowaną przez CNC. Obydwa to zasadniczo ten sam mechanizm – okrągłe ostrze na wrzecionie z napędem silnikowym – skalowany i skonfigurowany do zupełnie różnych przepływów pracy. Zrozumienie, gdzie w tym spektrum mieszczą się Twoje potrzeby, jest pierwszym i najważniejszym krokiem w wyborze właściwej maszyny.

Ręczne piły tarczowe: sieciowe czy bezprzewodowe oraz co właściwie oznaczają specyfikacje

Ręczna piła tarczowa do cięcia jest najpowszechniej posiadaną i najczęściej źle rozumianą kategorią. Kupujący często skupiają się na natężeniu lub napięciu jako wskaźniku mocy, ale liczby te mają znaczenie tylko w kontekście. Oto, co kluczowe specyfikacje faktycznie mówią o wydajności w świecie rzeczywistym:

Przewodowe piły tarczowe

Modele przewodowe są podawane w amperach, przy czym piły konsumenckie zwykle pracują pod napięciem od 12 do 15 amperów, a piły profesjonalne osiągają 15 amperów w standardowym obwodzie 120 V. Przewodowa piła tarczowa o napięciu 15 A pobiera maksymalny ciągły prąd, jaki może bezpiecznie dostarczyć standardowe gniazdko, co przekłada się na około 1800 watów ciągłej mocy silnika. To ciągłe dostarczanie mocy jest kluczową zaletą pił sieciowych — utrzymują one stałą prędkość ostrza pod obciążeniem, bez spadków napięcia, które mają wpływ na narzędzia zasilane akumulatorowo po wyczerpaniu się akumulatora. W przypadku wykonawców wykonujących wielokrotne przecinanie belek stropowych z twardego drewna o grubości 3 cali przez cały dzień pracy, przewodowa piła tarczowa z wysokiej jakości brzeszczotem o średnicy 7,1/4 cala jest nadal trudna do pobicia pod względem czystej wydajności cięcia.

Akumulatorowe piły tarczowe

Bezprzewodowe piły tarczowe są zasilane napięciem znamionowym, przy czym na rynku średniej klasy dominują narzędzia o maksymalnym napięciu 18 V i 20 V, a platformy o większej wydajności 36 V, 54 V i 60 V obsługują cięższe prace. Samo napięcie znamionowe jest znacznie mniej przydatne niż połączenie napięcia i amperogodzin (Ah) akumulatora. Piła 20 V z akumulatorem 2,0 Ah będzie blokować cięcie gęstego, twardego drewna w sposób, w jaki ta sama piła z akumulatorem 5,0 Ah nie będzie w stanie tego zrobić, ponieważ pakiet o większej pojemności wytrzymuje napięcie pod dużym obciążeniem. Nowoczesne, akumulatorowe piły tarczowe z silnikiem bezszczotkowym, montowane na platformach wysokiego napięcia, osiągnęły punkt, w którym naprawdę rywalizują z modelami przewodowymi w przypadku większości zadań związanych z cięciem budowlanym — w ciągu ostatnich pięciu lat luka w praktyce znacznie się zmniejszyła, a brak konieczności stosowania przewodu w miejscu pracy jest wymierną, codzienną korzyścią.

Rozmiar ostrza i co on określa

Średnica ostrza to specyfikacja, która bezpośrednio określa maksymalną głębokość cięcia, która jest najbardziej praktycznym wymiarem dla każdej piły tarczowej. Brzeszczot o średnicy 7,1/4 cala — najpopularniejszy rozmiar w pełnowymiarowych piłach ręcznych — zapewnia maksymalną głębokość cięcia wynoszącą około 2,1/2 cala pod kątem 90 stopni, wystarczającą do przecięcia standardowego 2 razy większego drewna w jednym przejściu, z zachowaniem wolnego miejsca. Mniejsze piły 6-1/2 cala poświęcają około 3/8 cala maksymalnej głębokości w zamian za lżejszy, bardziej zwarty korpus, który jest łatwiejszy w obsłudze podczas cięć nad głową lub w ciasnych przestrzeniach. Minipiły tarczowe z ostrzami 4-1/2 cala to specjalistyczne narzędzia przeznaczone do obróbki cienkich paneli, układania podkładów i obsługi jedną ręką — nie zastępują pełnowymiarowej piły tarczowej do cięcia tarcicy konstrukcyjnej.

Stacjonarne piły tarczowe: piły stołowe, piły panelowe i przesuwne piły ukośne

Stacjonarne pilarki tarczowe mają ten sam podstawowy mechanizm ostrza i silnika, co piły ręczne, ale montują ten mechanizm na stałej ramie, która prowadzi cięcie ze znacznie większą precyzją i spójnością. Każdy z trzech głównych typów stacjonarnych służy do innego celu w środowisku obróbki drewna lub produkcji.

Piły stołowe

Piła stołowa ustawia tarczę pionowo przez szczelinę w płaskiej powierzchni stołu. Obrabiany przedmiot jest podawany poziomo na wirującą tarczę, prowadzony przez przykładnicę wzdłużną w przypadku cięć równoległych lub miernik ukośny w przypadku cięć poprzecznych pod stałym kątem. Piły stołowe to najbardziej wszechstronna stacjonarna piła tarczowa w zakładzie stolarskim — przycinanie arkuszy na szerokość, cięcie dado za pomocą zestawu ostrzy ułożonych w stosy i wykonywanie powtarzalnych cięć wzdłużnych z dokładnością do kilku tysięcznych cala. Piły stołowe szafkowe z żeliwnymi blatami i zamkniętymi podstawami szafek reprezentują poziom precyzji, z biciem ostrza zwykle poniżej 0,002 cala i masą tłumiącą wibracje, która zapewnia zauważalnie gładsze powierzchnie cięcia niż przenośne piły stołowe dla wykonawców. W przypadku pił stołowych przeznaczonych do użytku na placu budowy część tej precyzji i masy można zastąpić składanym stojakiem o wadze poniżej 60 funtów, co czyni je praktycznymi przy pracach renowacyjnych, gdzie narzędzie musi często przemieszczać się między piętrami lub miejscami pracy.

Piły panelowe i maszyny do pionowej obróbki paneli

Przemysłowe piły tarczowe do produkcji mebli i mebli często przybierają formę poziomych lub pionowych pił panelowych — maszyn z dużą ramą, które podtrzymują pełny arkusz sklejki lub płyty MDF o wymiarach 4x8 stóp, podczas gdy napędzany silnikiem wózek z brzeszczotami tarczowymi przemieszcza się po nim po prowadzonej ścieżce. Pionowe piły panelowe zajmują ułamek powierzchni poziomej piły stołowej do cięcia blachy o tym samym rozmiarze, dlatego dominują w mniejszych sklepach z meblami, gdzie liczy się każdy metr kwadratowy powierzchni. Są to wyspecjalizowane stacjonarne piły tarczowe, których większość indywidualnych stolarzy nie będzie potrzebować, ale zrozumienie ich istnienia wyjaśnia pełny zakres możliwości kategorii pił tarczowych.

Przesuwne piły ukośnicowe

Przesuwna piła ukośnicowa wykorzystuje okrągłe ostrze na ramieniu, które obraca się w celu uzyskania kąta ukośnego, przechyla się w celu uzyskania kąta ukośnego i ślizga się po szynach, aby zwiększyć możliwości cięcia poprzecznego. 10-calowa przesuwna piła ukośnicowa może przeciąć deskę o szerokości do 13 lub 14 cali — znacznie przekraczającej to, co sugerowałaby sama średnica brzeszczotu — poprzez pociągnięcie wózka brzeszczotu w kierunku operatora po obrabianym przedmiocie, a nie po prostu zanurzenie go w dół. To sprawia, że ​​przesuwne piły ukośne są dominującym wyborem do prac wykończeniowych, podłużnic schodów, listew wieńczących i wszelkich zastosowań wymagających precyzyjnych cięć poprzecznych pod kątem na szerokich deskach. Nie są przeznaczone do cięcia wzdłużnego — to pozostaje domeną pił stołowych — ale do zadań związanych z przecinaniem poprzecznym i ukosowaniem, które definiują stolarkę wykończeniową, żadna inna konfiguracja pił tarczowych nie jest w stanie zapewnić ich szybkości i dokładności.

Wybór brzeszczotu do piły tarczowej: zmienna, która bardziej niż cokolwiek innego decyduje o jakości cięcia

Ta sama piła tarczowa może wytworzyć nierówne, rozpryskiwane cięcie lub gładką jak szkło powierzchnię, w zależności od tego, która tarcza jest zamontowana. Wybór ostrzy to moment, w którym większość zwykłych użytkowników pozostawia na stole najwyższą jakość, a zrozumienie kluczowych zmiennych nic nie kosztuje poza czasem ich przeczytania.

Liczba zębów brzeszczotu piły tarczowej jest najczęściej przywoływaną specyfikacją i bezpośrednio określa kompromis pomiędzy prędkością cięcia a gładkością cięcia. Brzeszczot oprawy z 24 zębami agresywnie usuwa materiał – każdy ząb przyjmuje duży zgryz, co oznacza szybkie cięcie, ale szorstką krawędź z widocznymi śladami piły i znacznym wyrwaniem na wierzchniej okleinie sklejki. Brzeszczot do wykańczania z 60 lub 80 zębami wykonuje wiele małych ugryzień na obrót, co spowalnia tempo cięcia, ale tworzy krawędź, która w przypadku twardego drewna może w ogóle nie wymagać szlifowania. Praktyczna zasada: używaj najmniejszej liczby zębów, która zapewnia akceptowalną jakość powierzchni dla danego zastosowania, ponieważ ostrza o dużej liczbie zębów pracujące w ciężkim materiale szybciej się przegrzewają i szybciej się zużywają.

Geometria zęba ma takie samo znaczenie jak liczba zębów. Kąt natarcia — kąt, pod którym każdy ząb pochyla się do przodu względem osi obrotu ostrza — kontroluje, jak agresywnie ostrze chwyta przedmiot obrabiany. Dodatnie kąty natarcia (zęby pochylone do przodu) stosowane są w ostrzach rozrywających, które tną wzdłuż słojów drewna, ponieważ agresywnie przeciągają materiał. Ujemne kąty natarcia (zęby odchylone do tyłu) są stosowane w brzeszczotach do pił ukośnych i brzeszczotach do cięcia poprzecznego, gdzie ostrze chwytające mogłoby powodować niebezpieczne odrzuty w przypadku zetknięcia się z przedmiotem obrabianym w poprzek włókien. Geometria zębów z naprzemiennym skosem górnym (ATB) — zęby naprzemiennie ustawione pod kątem lewym i prawym — jest standardem w przypadku brzeszczotów do cięcia poprzecznego i kombinowanego, ponieważ naprzemienne kąty dokładnie ścinają włókna drewna z obu stron nacięcia.

Konfigurowanie piły tarczowej do określonego cięcia: systemy głębokości, ukosowania i prowadzenia

Sposób ustawienia i prowadzenia piły tarczowej przed rozpoczęciem cięcia ma większy wpływ na wynik niż technika podczas samego cięcia. Właściwe ustawienie tych trzech ustawień eliminuje większość problemów z dokładnością, które frustrują użytkowników pił tarczowych.

Prawidłowe ustawienie głębokości cięcia

Prawidłowa głębokość cięcia w przypadku piły tarczowej do drewna to zęby ostrza wystające około 1/4 do 3/8 cala poniżej dolnej powierzchni przedmiotu obrabianego — na tyle, aby cały ząb przeszedł, a nie na tyle, aby ostrze przecinało więcej powietrza niż materiału pod drewnem. Wielu użytkowników ustawia ostrze tak głęboko, jak to możliwe, zakładając, że bardziej odsłonięte ostrze oznacza mocniejsze cięcia. Jest odwrotnie: nadmierne odsłonięcie ostrza zwiększa ryzyko odbicia, powoduje, że większa część ostrza styka się z obrabianym przedmiotem w danym momencie, zwiększając obciążenie silnika i może powodować zakleszczanie się ostrza w głębszych nacięciach. Prawidłowe ustawienie głębokości cięcia to prosta regulacja, która zajmuje dziesięć sekund i znacząco poprawia zarówno bezpieczeństwo, jak i jakość cięcia.

Regulacja i weryfikacja skosu

Większość ręcznych pił tarczowych umożliwia przechylenie płyty podstawy w celu wykonania cięć ukośnych, zwykle do 45 lub 56 stopni. Kąt ukosu ustawia się za pomocą skali znajdującej się z przodu korpusu piły, ale skala ta jest często niedokładna po wyjęciu z pudełka lub po nieostrożnym obchodzeniu się z piłą. Zanim skorzystasz z kąta ukosu w pracach stolarskich lub wykończeniowych, zawsze sprawdź rzeczywisty kąt ostrza za pomocą niezawodnego cyfrowego miernika kąta lub precyzyjnego kątownika przyłożonego do korpusu ostrza – a nie zębów, które mogą być lekko rozwarte, co zakłóca odczyt. Wyreguluj śrubę ograniczającą niezależnie pod kątem 90 stopni i 45 stopni, jeśli pozwala na to piła, i ponownie sprawdź oba po każdym znaczącym uderzeniu w korpus piły.

Systemy prowadzące do prostych, dokładnych cięć

Pilarka tarczowa prowadzona odręcznie po linii ołówka daje niespójne rezultaty nawet w doświadczonych rękach. Najbardziej efektywnym rozwiązaniem w przypadku cięć prostych jest prowadnica liniowa — albo wyprodukowany system prowadnic aluminiowych, albo prowadnica wykonana fabrycznie, wykorzystująca kawałek płyty MDF o prostych krawędziach przymocowany do przedmiotu obrabianego. Systemy pił gąsienicowych idą dalej w tej koncepcji: piła tarczowa porusza się po dedykowanej aluminiowej szynie z listwą o zerowym prześwicie, która praktycznie eliminuje rozrywanie na linii cięcia i zapewnia mechaniczne prowadzenie, które nie wymaga wyważania piły względem krawędzi. W przypadku obróbki arkuszy konfiguracja pił tarczowych z gąsienicami może konkurować z dokładnością piły panelowej za ułamek kosztów i zajmowanej powierzchni, dlatego w ciągu ostatniej dekady stały się one dominującym wyborem dla małych sklepów meblowych i poważnych hobbystów zajmujących się obróbką drewna.

Najczęstsze błędy pił tarczowych i sposoby ich unikania

Większość problemów, jakie napotykają użytkownicy pił tarczowych – odłamki, zacinanie się brzeszczotu, odbicia, przesuwające się linie cięcia – wynika z niewielkiego zestawu powtarzających się błędów. Każdy z nich ma bezpośrednie rozwiązanie.

• Cięcie tępym ostrzem: Tępa brzeszczot piły tarczowej zmusza silnik do cięższej pracy, generuje więcej ciepła, powoduje bardziej szorstkie cięcia i zwiększa ryzyko odrzutu, gdy brzeszczot ugina się pod dodatkowym obciążeniem, zamiast ciąć czysto. Większość stolarzy zwleka zbyt długo z wymianą lub ponownym naostrzeniem ostrzy. Jeśli naciskasz mocniej niż zwykle, aby utrzymać postęp w przód, lub jeśli drewno przypala się wzdłuż linii cięcia, ostrze sygnalizuje, że wymaga uwagi.
• Cięcie niepodpartych elementów, które ściskają ostrze: Kiedy deska jest podparta na obu końcach, ale nie w pobliżu miejsca cięcia, obie połówki zwisają ku sobie w miarę postępu cięcia, ściskając ostrze z obu stron i powodując natychmiastowe zawiązanie lub odrzut. Zawsze podpieraj obrabiany przedmiot blisko linii cięcia po obu stronach i pozwól, aby ścinki swobodnie opadały, zamiast je podpierać.
• Użycie niewłaściwego ostrza do materiału: Przeciągnięcie 24-zębowej brzeszczotu przez sklejkę wykończeniową lub użycie standardowej brzeszczotu do piły tarczowej do drewna na bocznicy z cementu włóknistego daje przewidywalnie złe rezultaty — albo duże rozdarcie forniru, albo szybkie zniszczenie brzeszczotu na materiale ściernym. Posiadanie niewielkiego wyboru ostrzy przeznaczonych do konkretnych zastosowań kosztuje mniej, niż większość ludzi zakłada, i daje znacznie lepsze rezultaty.
• Puszczanie piły zanim tarcza się zatrzyma: Ostrze ręcznej piły tarczowej obraca się jeszcze przez kilka sekund po zwolnieniu spustu. Odkładanie piły lub przesuwanie jej w swoją stronę, gdy brzeszczot wciąż się toczy, jest częstą przyczyną przypadkowych skaleczeń dłoni lub nóg. Trzymaj piłę skierowaną z dala od ciała, aż do całkowitego zatrzymania się lub użyj funkcji hamulca ostrza, jeśli Twój model ją posiada.
• Stojąc bezpośrednio za ostrzem na drodze odrzutu: Odrzut wyrzuca piłę bezpośrednio z powrotem w stronę operatora, wzdłuż linii cięcia. Stanie nieco z boku linii cięcia – a nie bezpośrednio za piłą – oznacza, że ​​odrzut powoduje wypchnięcie maszyny w bok, a nie z powrotem w ciało. Ten prosty nawyk nic nie kosztuje, a zapewnia znaczącą ochronę przed najniebezpieczniejszą awarią każdej piły tarczowej.
• Pomijając dolną osłonę ostrza: Dolna osłona chowa się automatycznie po wepchnięciu piły w cięcie i odskakuje po zakończeniu cięcia. Niektórzy operatorzy chowają tę osłonę ręcznie i pozostawiają ją związaną, ponieważ uważają ją za niewygodną. Eliminuje to jedyną barierę pomiędzy obracającym się ostrzem a czymkolwiek, z czym styka się piła podczas potknięcia, poślizgu lub nieoczekiwanego ruchu — nigdy nie wyłączaj ani nie omijaj dolnej osłony.

Jak czytać specyfikację piły tarczowej, nie dając się wprowadzić w błąd

Arkusze specyfikacji pił tarczowych zawierają kilka liczb, których poprawna interpretacja wymaga kontekstu. Zrozumienie, co faktycznie reprezentuje każda liczba – a czego nie – chroni przed zakupem maszyny, która wygląda solidnie na papierze, ale rozczarowuje w użyciu.

Obroty bez obciążenia to prędkość ostrza bez cięcia — silnik obraca się swobodnie. Prawie zawsze jest to podane w karcie specyfikacji, ponieważ jest to najwyższa i najbardziej imponująca liczba, jaką produkuje maszyna. Prędkość obrotowa pod obciążeniem, czyli rzeczywista prędkość przecinania materiału, jest zazwyczaj o 15 do 25 procent niższa i nigdy nie jest podana w wykazie. Piła o niższych obrotach bez obciążenia, ale o bardziej wydajnej konstrukcji silnika i lepszej krzywej momentu obrotowego, może przewyższyć konkurencyjną piłę o wyższych obrotach podczas cięcia prawdziwego drewna. Wartości momentu obrotowego, jeśli są wymienione, są bardziej użytecznym wskaźnikiem wydajności pod obciążeniem niż sama prędkość bez obciążenia.

Rozmiar ostrza i maksymalna głębokość cięcia są zwykle podawane tylko pod kątem 90 stopni. Zawsze oddzielnie sprawdzaj głębokość cięcia ukośnego pod kątem 45 stopni, ponieważ zazwyczaj jest ona o 3/8 do 1/2 cala mniejsza niż wartość znamionowa 90 stopni. Jeśli regularnie musisz ciąć 2x materiał pod kątem 45 stopni, to rozróżnienie ma znaczenie - niektóre kompaktowe piły tarczowe, które tną 2-1/2 cala pod kątem 90 stopni, nie odpowiadają rzeczywistej grubości 1-1/2 cala deski 2x pod kątem 45 stopni, co czyni je bezużytecznymi do cięć ukośnych w tarcicy wymiarowej.

Masa podana jest dla samego narzędzia w większości akumulatorowych pilarek tarczowych bez akumulatora. Piła ważąca 6,8 funta z akumulatorem 5,0 Ah, który dodaje kolejne 1,6 funta, to w rzeczywistości narzędzie o wadze 8,4 funta, które można trzymać w dłoni przez cały dzień pracy. Porównując modele ręcznych pilarek tarczowych przeznaczonych do długotrwałej pracy nad głową lub przy użyciu jednej ręki, zawsze należy wziąć pod uwagę rzeczywistą masę roboczą, łącznie z akumulatorem, który ma być zasilany.

Konserwacja, która zapewnia dokładne cięcie piłą tarczową przez lata

Prawidłowo konserwowana piła tarczowa zachowuje dokładność cięcia i niezawodność mechaniczną przez dziesięć do dwudziestu lat regularnego użytkowania. Wymagania konserwacyjne są minimalne — znacznie mniejsze niż w przypadku większości elektronarzędzi — ale kilka zadań, które mają znaczenie, ma nieproporcjonalny wpływ na długoterminową wydajność.

Płyta podstawowa jest powierzchnią odniesienia, która określa dokładność każdego cięcia wykonywanego przez ręczną piłę tarczową. Jeśli zostanie wygięty, wypaczony lub pojawią się zadziory w wyniku ciągnięcia po nierównych powierzchniach, każde kolejne cięcie będzie wykonywane pod kątem. Okresowo sprawdzaj płytę podstawy, ustawiając piłę na znanej płaskiej powierzchni – żeliwnym blacie piły stołowej lub precyzyjnej płycie granitowej – i sprawdzając, czy nie kołysze się lub nie ma szczelin. Łagodne zniekształcenia aluminiowych płyt podstawowych można często dokładnie spłaszczyć; bardziej znaczące uszkodzenia zwykle oznaczają wymianę płytki, co w większości modeli jest niedrogą naprawą.

Gromadzenie się trocin wewnątrz obudowy silnika jest główną przyczyną przedwczesnej awarii silnika w pilarkach tarczowych, szczególnie w pilarkach tarczowych do drewna używanych do prac zapylonych, takich jak cięcie płyt MDF lub sosny. Po każdej większej sesji użytkowania przedmuchaj otwory wentylacyjne i obudowę silnika sprężonym powietrzem. Zwróć szczególną uwagę na szczeliny wlotu powietrza — to przez nie silnik pobiera powietrze chłodzące, a zatkany wlot może spowodować przegrzanie silnika pracującego przy pełnym obciążeniu w ciągu kilku minut. Szczotkowane piły silnikowe również wymagają kontroli i wymiany szczotek węglowych mniej więcej co 50 do 100 godzin użytkowania; większość modeli umożliwia dostęp do szczotek poprzez odkręcaną nakrętkę na obudowie silnika, bez konieczności demontażu.

Trzpień ostrza, kołnierz i wszelkie podkładki ostrza powinny być utrzymywane w czystości i wolne od nagromadzonej żywicy. Smoła i żywica z cięcia sosny, cedru i innego żywicznego drewna iglastego gromadzą się na ostrzu i wokół trzpienia, a z czasem te osady mogą powodować bicie ostrza — drgania, które pogarszają jakość cięcia i przyspieszają zużycie ostrza. Pięciominutowe namoczenie ostrza w specjalnym urządzeniu do czyszczenia ostrzy i końcówek, a następnie szorowanie szczotką, całkowicie usuwa te osady i zauważalnie przywraca wydajność cięcia ostrza.